Niektóre spotkania ze sztuką zaczynają się od detalu. Czerwonej kokardy zawiązanej pod brodą, starannie ułożonego czepka i spojrzenia młodej modelki, które nie udaje ani kokieterii, ani chłodnego dystansu. Właśnie tak działa „Główka dziewczynki” Elisabeth Jerichau-Baumann – obraz, który od 5 do 29 marca 2026 roku można zobaczyć w Galerii im. Lanckorońskich w Zamku Królewskim w Warszawie.
Co zobaczymy na obrazie?
„Główka dziewczynki” przedstawia młodą kobietę w charakterystycznym dla Zelandii (jednej z duńskich wysp) czepku, zawiązanym pod brodą czerwoną kokardą. To nie jest przypadkowa ozdoba: wielkość i jakość materiału świadczyły kiedyś o zamożności osoby, która ją nosiła. Jerichau-Baumann – portrecistka wyższych sfer – potrafiła równie uważnie patrzeć na zwykłych ludzi i lokalne typy ludowe. W tym portrecie jest i precyzja rysunku, i czułość wobec codzienności.
Kim była Elisabeth Jerichau-Baumann – i dlaczego Warszawa ma tu swoją historię?
Elisabeth Jerichau-Baumann była postacią, która w XIX wieku nie mieściła się w sztywnych ramach epoki. Malarka, podróżniczka, kobieta konsekwentnie budująca własną pozycję – niezależnie od stereotypów związanych z płcią. Co ważne dla Warszawy: urodziła się właśnie tutaj, w zamożnej, protestanckiej rodzinie niemieckiego pochodzenia. W domu mówiło się po polsku, a sama artystka – choć przez większość życia związana z Danią i Włochami – podkreślała swoje polskie korzenie.
Jej edukacja była jak na czasy wyjątkowo solidna: prywatne lekcje w Warszawie, później Berlin, a także zajęcia w Akademii Malarstwa w Düsseldorfie. Talent i techniczna biegłość szybko otworzyły jej drzwi do elit – w tym do duńskiego dworu. Jednocześnie Jerichau-Baumann myślała pragmatycznie: rozwijała międzynarodową sieć klientów i pracowała intensywnie, dbając o stabilność finansową rodziny.
Artystka „z szerokiego świata” – romantyzm, realizm i odwaga
W dojrzałej twórczości Jerichau-Baumann łączyła wrażliwość romantyczną, realizm społeczny, orientalizm i fascynację światem fantastycznym. Była portrecistką koronowanych głów, a jej biografia brzmi jak opowieść o determinacji: mimo narodzin dziewięciorga dzieci podejmowała intensywne podróże po Europie i krajach Morza Śródziemnego. Wśród ciekawostek z jej życia powraca też wątek podróży na Bliski Wschód – artystka uzyskała zgodę na wstęp do haremu, co wcześniej nie było udziałem żadnego europejskiego artysty.
Dlaczego ten pokaz jest szczególny?
Zamek Królewski w Warszawie pokazuje „Główkę dziewczynki” nie tylko jako urodę malarskiego portretu, ale też jako pretekst do ponownego odkrycia artystki, która przełamywała ograniczenia narzucone kobietom. Nieprzypadkowo pokaz wpisuje się w marzec – miesiąc, w którym obchodzimy Międzynarodowy Dzień Kobiet. Dzieło jest własnością Fundacji Zbiorów im. Ciechanowieckich i znajduje się w depozycie w Zamku Królewskim w Warszawie.
Warto dodać jeszcze kontekst historyczny: obraz powstał w czasie wojen Danii z państwami niemieckimi oraz wzmożenia uczuć patriotycznych. Jerichau-Baumann – znana z portretów arystokracji i rodziny królewskiej – z pasją przedstawiała wtedy także zwykłych ludzi. Sportretowana dziewczyna w czepku z Zelandii jest częścią tej opowieści: o tożsamości, tradycji i codzienności, która nagle staje się tematem sztuki.
Wykład 7 marca. „Polka, która podbiła Danię”
Pokazowi obrazu towarzyszy wykład zatytułowany „Polka, która podbiła Danię. Elisabeth Jerichau-Bauman”. Spotkanie poprowadzi dr Emiliana Konopka – absolwentka historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim i skandynawistyki na Uniwersytecie SWPS w Warszawie, badaczka sztuki nordyckiej przełomu XIX i XX wieku. Wykład odbędzie się 7 marca 2026 (sobota) w Sali Kinowej Zamku. Bilet: 25 zł od osoby i – co istotne – uprawnia także do zwiedzania Galerii im. Lanckorońskich, gdzie prezentowany jest obraz.
Informacje praktyczne
- Wydarzenie: Pokaz obrazu „Główka dziewczynki” Elisabeth Jerichau-Baumann
- Kiedy: 5–29 marca 2026
- Gdzie: Galeria im. Lanckorońskich, Zamek Królewski, Warszawa
- Wydarzenie towarzyszące: wykład „Polka, która podbiła Danię. Elisabeth Jerichau-Bauman”
- Wykład: 7 marca 2026 (sobota), Sala Kinowa Zamku
- Bilet na wykład: 25 zł (obejmuje również zwiedzanie Galerii im. Lanckorońskich)
FAQ
Do kiedy można zobaczyć „Główkę dziewczynki” w Zamku Królewskim?
Pokaz trwa od 5 do 29 marca 2026 roku.
Gdzie dokładnie prezentowany jest obraz?
W Galerii im. Lanckorońskich w Zamku Królewskim w Warszawie.
Czy są wydarzenia towarzyszące?
Tak. 7 marca 2026 r. odbędzie się wykład „Polka, która podbiła Danię. Elisabeth Jerichau-Bauman”.
Ile kosztuje bilet na wykład i co obejmuje?
Bilet kosztuje 25 zł od osoby i uprawnia także do zwiedzania Galerii im. Lanckorońskich, gdzie prezentowany jest obraz.
Zostaw opinię na ten temat
Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.